راندمان كود ازته
در زراعت هاي مختلف قبل از كاشت و بعد از سبز شدن از كودهاي ازته گوناگون استفاده مي شود . تلفات ازت و خارج شدن آن از محيط ريشه راندمان كود ازته را كاهش مي دهد. در برخي مزارع و شرايط محيطي از كود هاي ازته مصرف شده به مقدار خيلي كم مورد استفاده گياه قرار مي گيرد و مقدار زيادي از ازت كود به هدر مي رود.
راندمان كود ازته به طور قابل توجه تحت تاثير برخي خواص خاك ، شرايط اقليمي زمان و نحوه مصرف كود قرار دارد. در فرايند نيترات زدايي ، ازت نيترات توسط باكتري هاي خاك به گاز ازت تبديل مي شود.


نيترات زدايي تحت شرايط خاك اشباع يا غرقاب صورت مي گيرد. بيشترين هدر روي ازت از طريق فرايند نيترات زدايي اتفاق مي افتد . سرعت فرايند نيترات زدايي در دماي خاك كمي بالاي يخبندان كند و و در دماي بالاي 15 درجه سانتي گراد خيلي سريع است. مقدار تلفات ازت در خاك غرقاب در ايام بهار ممكن است به مقدار 2 تا 5 كيلوگرم ازت در هكتار در روز برسد.
در خاك هاي داراي زهكشي ضعيف در فصول تابستان و اوايل پائيز تلفات ازت به صورت گاز در مدت چند روز بسيار زياد مي باشد.
با بهبود سيستم زهكشي خاك و استفاده از كود ازته به شكل امونيوم مي توان سرعت نيترات زدايي را در حد پائين نگه داشت.
تثبيت ازت توسط ميكروارگانيزم هاي خاك يك نوع تلفات موقتي ازت مي باشد. ميكروارگانيزم هاي خاك براي تجزيه بقاياي گياهي ، ازت موجود در خاك را مورد استفاده قرار مي دهندو غلظت ازت خاك را پائين مي آورند.
پس از مرگ ميكروارگانيزم ها و تجزيه آنها ، ازت دوباره براي گياه قابل استفاده مي باشد. با مصرف كود ازته به شكل نواري و نزديك به ريشه گياه مي توان ازت بيشتري را براي گياه قابل استفاده نمودو ازت كمتري در اختيار ميكروارگانيزم هاي خاك قرار داد.
شكل ديگر تلفات ازت ، شستشوي نيترات از محيط ريشه به سمت پائين پروفيل خاك توسط حركت آب مي باشد. آبشويي نيترات در خاك هاي داراي بافت شني و سبك خيلي سريع صورت مي گيرد. مصرف سرك كود ازت در خاك هاي بافت سبك پس از بارش باران ،آبشويي ازت را مي توان به حداقل رساند.
ازت به شكل گاز آمونياك نيز به هدر مي رود. وقتي كود ازت آمونيومي مانند كود اوره در سطح زمين پخش گردد. اين كود به گاز آمونياك تبديل شده و در هوا انتشار مي يابد.
عوامل محيطي از قبيل دماي بالا، خشكي خاك ، PH بالا ، مقدار زياد آهك يا كربنات كلسيم خاك مي توانند به مقدار زياد كود اوره را به گاز امونياك تبديل كنند.
با مصرف كود اوره در شرايط بارندگي يا آبياري و يا با هر روشي كود اوره وارد خاك گردد مي توان تبديل آن به گاز را به حداقل رساند.
منبع مورد استفاده
Mani To ba soil Fertility Guide. 2007. www.gov.mb.Ca
ترجمه:ارازقلي قرنجيك
كارشناس ارشد زراعت و حفظ نبتات