تاثیر عناصر غذایی بر رشد و نمو و تولید دانه گندم
عملکرد گندم و افزایش آن با اثر ترکیبی عوامل مهم رشدمانند نور ,حرارت , رطوبت و تغذیه تعیین می گردد.
عملکرد بلقوه گندم را اجزاء عملکرد نظیر تعداد خوشه در مترمربع ,تعداد دانه در خوشه ,و وزن دانه تشکیل می دهد.
تغذیه گیاه گندم عامل مهم در تعیین عملکرد و سود دهی محصول می باشد.عرضه کافی و متعادل عناصر غذایی برای دستیابی به حداکثر بلقوه تولید ضروری می باشد.


فسفر ,ازت,پتاسیم و عناصر کم مصرف یا ریز مغذی ها نظیر روی و مس مهمترین عناصر غذایی لازم برای گندم می باشند.
دستیابی به عملکرد بالا با کیفیت عالی ممکن است در اثر کمبود ریز مغذی ها محدود گردد. هرچه عناصر اصلی ازت ,فسفر و پتاسیم به گندم بهتر عرضه گردد , نیاز گندم به ریز مغذی ها بیشتر می شود.ریز مغذی ها ,به نوبه خود ,نقش مهمی در بالا بردن تا ثیر عناصر اصلی جذب شده توسط گیاه دارند. حذب عناصر غذایی در مراحل پنجه زنی و ساقه رفتن گندم بسیار شدید است. عرضه عناصر غذایی به اندازه کافی به گندم در این مراحل نمو اهمیت خیلی زیادی دارد.
ازت جزی از کلروفیل است و موجب رشد سریع گندم می شود واندازه برگ و دانه ,تعداد خوشه ,تعداد دانه در خوشه و وزن دانه , درصد خوشچه های پرشده و مقدار پروتئین دانه را افزایش می دهد.
فسفر تحریک کننده نمو ریشه می باشدو موجب زود گلدهی و رسیدن محصول می شود.پنجه زنی را فعال تر می کند و درنتیجه تعداد خوشه را افزابش می دهد. فسفر موجب نمو خوب دانه می شود
گندم به پتاسیم برای رشد و نمو مطلوب نیاز دارد. تامین پتاسیم به اندازه کافی سبب کیفیت برتر گیاه کامل به دلیل بهبود کارایی فتوسنتز ,افزایش مقاومت در برابر برخی از بیماری ها ,و بیشتر شدن راندمان استفاده از آب می شود.این عنصر به تعادل طبیعی بین کربوهیدرات و پروتئین ها کمک می کند. عرضه پتاسیم به اندازه کافی به ساقه گندم استحکام می بخشد و به پر شدن دانه کمک می کند.با بهتر کردن پنجه زنی موجب افزایش تعداد خوشه ,اندازه و وزن دانه می شود.
کلسیم بخشی از دیواره های سلول است و موجب افزایش جذب یون های دارای بار منفی مانند نیترات,سولفات ,بورات و مولیبدات می شود.جزءتشکیل دهنده مواد سیمانی سلول های گیاه می باشدسبب رشد ونمو ریشه می گردددر نتیجه اجزاءعملکرد افزایش می یابد.
منیزیم عنصر مرکزی در داخل مولکول کلروفیل ماده سبزینه گیاه می باشد . در نتیجه فعالیت فتوسنتز برای تبدیل انرژی خورشیدی به انرژی شیمیایی به این عنصر نیاز دارد.
هدف تغذیه برگی جایگزین شدن روش کوددهی خاکی نیست. کاربرد برگی کود ها روش بسیار خوب در تامین نیاز های گیاه در مورد عناصر ثانویه از قبیل کلسیم و منیزیوم و ریز مغذی ها می باشد و در ضمن تکمیل کننده نیاز گیاه گندم در مورد عناصر اصلی مانند ازت , پتاسیم و فسفر در دوره های بحرانی رشد ویا دوره های رشد کوتاه مدت می باشد.
در رابطه با تامین نیاز های غذایی گندم در طول رویش و بهبودی سریع بوته ها پس از طی تنش های محیطی و افزایش توان بوته های گندم در برابر این نوع تنش ها محصولات مختلف شرکت گل سم گرگان از طریق تغذیه برگی کاربرد دارند .این محصولات شامل :
1- کود مایع گل آمین ترکیبی جدید است که علاوه بر دارا بودن تمام عناصر غذایی لازم و ضروری گیاه حاوی انواع اسید های آمینه , جلبک دریایی , هورمون های مختلف و ویتامین های لازم برای رشد و افزایش باردهی گیاه است و نقش بسزایی در تحمل گیاه در برابر استرس های محیطی مانند سرما و خشکی دارد.
2- کود مایع یونی گل حاوی عناصر ازت و فسفر و پتاسیم , منیزیم ,آهن , روی ,منگنز , مس , بر و مولیبدن می باشد که موجب افزایش مقاومت به کم آبی , ایجاد مقاومت در برابر استرس های محیطی , مقاومت بیشتر به آفات و امراض می شود
3- کود کامل بوران دارای عنصر بر ترکیبی ویژه برای رفع بور است که حاوی 100 گرم در لیتر ترکیبات بور به همراه مقادیر مناسبی ازت ,روی ,آهن ,مس ,منگنز ,مولیبدون و انواع اسید های آمینه می باشد که باعث جذب بهتر بر و رفع سریع علائم کمبود می شود.
4- کود کامل رایان دارای عنصر روی ترکیبی ویژه جهت معالجه کمبود روی در گیاهان می باشد . این کود حاوی 150 گرم در لیتر کلات روی به همراه سایر عناصر و محرکهای رشد می باشدکه به نحو مطلوبی کمبود روی را بر طرف می کند.
5- کود مایع سوپریم 4 دارای 10 % ازت , 5 % فسفر , 15 % پتاسیم , 5 % آمینو اسید و 0.1 % منیزیوم و حاوی ریزمغذی های لازم با بالاترین کیفیت و کمیت که بصورت کلات EDTA می باشد.
6- کود کامل آهن به نام سلطان ترکیبی پیشرفته برای رفع کمبود آهن و سایر عناصر است که حاوی 110 گرم در لیتر ترکیب آهن بصورت کلات می باشد که همراه با سایر محرک های رشدی تاثیر مطلوبی در رفع کمبود آهن خواهد داشت.
7- تکامین مکس , این کود با غلظت بالا از آمینو اسید های گیاهی موجب فعال شدن رشد گیاه , انتقال فعال عتاصر , وبه گیاه برای غلبه بر استرس های محیطی کمک می کند و حاوی عناصر تثبیت کننده فشار اسمزی , ویتامین ها و مواد هورمونی طبیعی می باشد.

ارازقلی قرنجیک
کارشناس ارشد زراعت و حفظ نباتات