هميشه اختلاف فاحشي بين تعداد گل تشكيل شده روي درختان ميوه در بهار و تعداد ميوه رسيده به مرحله بلوغ وجود دارد. براي باغدار در سال كم بار وقتي ميوه هاي كوچك يا نزديك به رسيدن از درخت مي اُفتد موجب ناراحتي مي شود. حتي در سال هاي پُربار فقط حدود يك تا دو درصد گل ها تبديل به ميوه شده و براي توليد محصول رضايت بخش جهت برداشت مي رسند. براي ريزش بيش از حد ميوه درختان دلايلي وجود دارد و اين ريزش عامل مهم در تعيين مقدار محصول قابل برداشت مي باشد. همه ميوه ها در بيشتر شرايط دچار ريزش مستمر بعد از گلدهي نمي شوند.

ميوه درختان دستخوش دو يا سه موج ريزش مي شوند. وقتي يك ميوه كوچك مي خواهد از درخت بياُفتد در ديواره هاي اتصالي بين لايه هاي سلول هاي دمگل ساقه ميوه تغييراتي ايجاد مي شود و لايه ريزش بوجود مي آيد. اين تغييرات تحت كنترل هورمون ها هستند و آنها نيز به نوبه خود تحت تاثير عوامل ديگر مي باشند.

لقاح : اولين موج ريزش بطور كلي بلافاصله بعد از گلدهي بخاطر عدم لقاح ميوه ها صورت مي گيرد. اين ريزش معمولا" چند هفته ادامه پيدا مي كند و بسته به نوع رقم قبل از تمام شدن اين موج ممكن است دچار چند موج ريزش جزئي نيز شود.

باغدار در اين مرحله مي تواند با فراهم كردن ارقام دگر افشان مناسب و افزايش تعداد كندو زنبور عسل در باغ شدت اين موج ريزش را كاهش دهد.

دومين موج اصلي ريزش ميوه ها هنگامي اتفاق مي اُفتد كه ميوه ها كوچك و به اندازه يك فندق هستند و حدود يك سانتي متري قطر دارند. معمولا" هر چه تعداد گل نسبت به اندازه درخت بيشتر باشد در مرحله اول درصد كمي از ميوه هاي كوچك مي ريزند و سپس در موج دوم درصد ريزش يوه ها بيشتر مي باشد. باغدار ريزش ميوه ها در موج دوم را مي تواند از طريق ذيل كاهش دهد.

1-        تامين رطوبت هميشه به اندازه كافي مخصوصا" در ايام آب و هواي گرم و وزش بادهاي خشك كه موجب تخليه سريع رطوبت خاك مي شود مهم است.

2-        جلوگيري از ايجاد خسارت به ريشه ها بوسيله ادوات كشاورزي يا آب ماندگي يا پوسيدگي ريشه .

3-        اطمينان از تامين عناصر غذايي ، مخصوصا" ازت مهم مي باشد و در اين مورد سلامت شاخه و برگها و بُنيه رضايت بخش درخت معمولا" راهنمايي خوبي است.

4-        از دادن بيش از اندازه كود شيميايي خود داري نمائيد.

ريزش پيش از برداشت

بسته به شرايط آب و هوا در دوره اصلي رشد ميوه ريزش زيادي صورت مي گيرد. وقتي ميوه ها نارس هستند لايه ريزش تشكيل مي شود و ميوه ها از درخت مي اُفتند. برخي عوامل محيطي موجب اين نوع ريزش مي شود.

1-       در تابستان هاي گرم و خشك ريزش پيش از برداشت ميوه مخصوصا" در ارقام سيب جاناتان (jonathan ) و گراونشتاين ( Gravenstein ) اتفاق مي اُفتد.

2-       دوام طولاني مدت آب و هواي مرطوب در اوايل زمستان عموما" موجب ريزش پيش از برداشت ميوه پرتغال واشنگتن ناول مي شود. اين ريزش به نظر مي رسد عمدتا" ناشي از رقابت بين ميوه ها در حالت عرضه محدود آب و غذا باشد. محلولپاشي هورمون هاي مصنوعي مي تواند ريزش نوع سوم را كنترل كند . بدليل بهم خوردن تعادل بحراني هورمون هاي گياهي در درخت لايه ريزش ميوه تشكيل مي گردد و اين تعادل مي تواند تحت تاثير مواد هورموني باشد.

نوع هورموني كه بهترين نتيجه را مي دهد بسته به نوع ميوه تغيير مي كند و با كاربرد درست و به موقع هورمون مي توان نتايج قابل توجه به دست آورد.

منبع مورد استفاده

K.T.whitely.2007.Causesof fruit drop.Department of Agriculture Australlia.

ترجمه از:ارازقلي قرنجيك

كارشناس ارشد زراعت و حفظ نباتات

سال 1386